ABD siyasetinde Donald Trump'ın yeniden başkanlık koltuğuna oturmasıyla birlikte, Washington'ın kuzey komşusu Kanada'ya yönelik stratejileri tartışma konusu oldu. Daha önce Grönland'ı satın alma fikriyle gündeme gelen Trump yönetimi, bu kez rotayı Kanada'nın enerji merkezi Alberta eyaletine çevirdi. Ülkenin batısında yer alan ve Kanada petrol üretiminin büyük bir bölümünü sırtlayan eyalet hakkında ortaya atılan iddialar ve ABD'li yetkililerin açıklamaları diplomatik gerilimi tırmandırıyor.
ABD HAZİNE BAKANI FİTİLİ ATEŞLEDİ
Tartışmaların odağındaki isimlerden biri olan ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İsviçre'nin Davos kentinde yaptığı konuşmada Alberta için dikkat çekici ifadeler kullandı. Eyaleti ABD açısından doğal bir ortak olarak nitelendiren Bessent, Albertalılar bağımsız bir halk. Büyük kaynaklara sahipler. İnsanlar konuşuyor, halk egemenlik istiyor sözleriyle Kanada kamuoyunda geniş yankı uyandıran bir tartışmayı başlattı.
TRUMP CEPHESİNDEN İLHAK İMASI
Bessent'in açıklamalarının ardından Trump'a yakınlığıyla bilinen Cumhuriyetçi Kongre Üyesi Andy Ogles da konuya dahil oldu. Ogles, Albertalıların Kanada yerine ABD'nin bir parçası olmayı tercih edebileceğini öne sürdü. Bu açıklamalarla eş zamanlı olarak ABD'deki bazı çevrelerde Alberta'nın ABD sınırlarına dahil edildiği yeni haritaların paylaşılması, niyetin ciddiyetini gözler önüne serdi. Trump'ın kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden Kanada'yı ABD bayrağıyla kaplı haritalarla paylaşması ise Ottawa yönetiminin tepkisini çeken bir diğer hamle oldu.
REFERANDUM İÇİN İMZA SÜRECİ BAŞLADI
Siyasi arenadaki bu söylemler sahaya da yansıdı. Alberta'da faaliyet gösteren ayrılık yanlısı gruplar, Kanada'dan ayrılma konusunu referanduma götürmek üzere harekete geçti. Stony Plain, Red Deer ve Calgary gibi kentlerde yoğun ilgi gören kampanya kapsamında, referandumun yapılabilmesi için yaklaşık 178 bin imzaya ihtiyaç duyuluyor.
AYRILIKÇILAR ABD'YE KATILMAK İSTİYOR MU?
Washington'dan gelen sıcak mesajlara rağmen, Alberta'daki ayrılık hareketinin içinden farklı sesler yükseliyor. Hareketin sözcülerinden avukat Jeffrey Rath, nihai hedeflerinin ABD'ye katılmak olmadığını vurguladı. ABD eyaleti olmak gündemimizde yok diyerek Washington'ın ilhak imalarına mesafe koyan Rath, buna rağmen ABD'li yetkililerle temas halinde olduklarını gizlemedi. Rath, bağımsız bir Alberta devletinin Washington tarafından tanınmasını arzuladıklarını belirtti.
ABD'YE KATILMAK İSTEYENLERİN ORANI AZ
Ocak ayında gerçekleştirilen bir kamuoyu yoklaması, eyalet halkının eğilimlerini ortaya koydu. Ankete göre Albertalıların yüzde 31'i bağımsızlık fikrine sıcak bakıyor. Ancak konu ABD'ye katılmaya geldiğinde destek oranı düşüyor. Alberta'nın ABD'ye bağlanmasını destekleyenlerin oranı yüzde 24'te kalırken, katılımcıların yüzde 65'i bu fikre kesinlikle karşı olduğunu beyan etti.
PETROL VE NADİR ELEMENTLER İŞTAH KABARTIYOR
Washington'ın Alberta'ya olan ilgisinin arkasında yatan temel nedenin enerji kaynakları olduğu belirtiliyor. Trump'a yakın çevreler, eyaletin sahip olduğu zengin petrol, doğal gaz ve nadir toprak elementlerinin stratejik önemini sık sık dile getiriyor. Trump'ın eski danışmanı Steve Bannon, Alberta'nın bir bağımsızlık oylaması yapması durumunda ABD'nin sürece hızla dahil olabileceğini ifade etti.
KANADA HÜKÜMETİ ALARM DURUMUNDA
Gelişmeler Kanada'nın başkenti Ottawa'da endişeyle takip ediliyor. Alberta Başbakanı Danielle Smith'in Trump yanlısı çevrelerle kurduğu temaslar ve Mar-a-Lago'da Trump ile görüşmesi Kanada hükümetini tedirgin etti. Smith'in referandum kurallarında yaptığı değişiklikler ve ulusal birlik karşıtı söylemlerin güç kazanması üzerine Kanada hükümeti, eyaletteki hareketliliği yakından izlemeye aldı.