Şanghay İşbirliği Örgütü'nün (ŞİÖ) 25. Devlet Başkanları Konseyi Zirvesi'ne katılmak üzere Çin'in Tiencin şehrinde bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, zirve marjındaki temaslarını sürdürüyor.
Erdoğan, konakladığı otelde, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev ile görüştü.
Görüşmede, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov da yer aldı.
Görüşmede, Türkiye ile Azerbaycan ikili ilişkileri, bölgesel ve küresel konular ele alındı. Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede, Ermenistan-Azerbaycan arasındaki barış sürecinin ilerlemesinden memnuniyet duyduğunu, Türkiye'nin sürece katkıda bulunmaya devam edeceğini belirtti.
Pezeşkiyan, Çin'in Tiencin kentinde düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) 25. Devlet Başkanları Konseyi Zirvesi'nde konuştu.
Pezeşkiyan, bölgesel krizlerin yönetimi için dışişleri bakanlarından oluşan bir kriz komitesinin kurulmasını teklif etti.
Komitenin, üyelerin egemenliğine yönelik ihlallerde hızlıca müdahale edebilecek bir yapıda olması gerektiğini belirten Pezeşkiyan, "İran, uluslararası sistemin çok kutupluluğunun önemli sütunlarından biri olan Şanghay İşbirliği Örgütü'nün daha barışçıl ve ekonomik işbirliğine daha elverişli bir dünya oluşturmak için somut adımlar atması gerektiğine inanmaktadır." dedi.
Bu bağlamda, İran'ın "barışın inşasının gerekliliği" ve "tek taraflı yaptırımların etkisini azaltmak için mali işbirliğinin güçlendirilmesi gerekliliği" olmak üzere iki konuda özel öneri sunduğunu dile getiren Pezeşkiyan, şöyle devam etti:
"Bölgesel barış ve güvenliği tehdit eden çeşitli krizler konusunda görüş alışverişinde bulunmak ve istişarelerde bulunmak, kriz yönetimine ilişkin operasyonel öneriler geliştirmek ve bunların takibi için bir mekanizma sağlamak amacıyla üye devletlerin dışişleri bakanlarından oluşan bir komitenin oluşturulması gerekmektedir. Bu komite, olası ve fiili çeşitli krizlerde bir üyenin talebi üzerine derhal toplanma yetkisine sahip olmalı ve örgütün entelektüel ve operasyonel kolu olarak uygun bir rol üstlenmelidir. Özellikle bir üyenin egemenliği ihlal edildiğinde, bu mekanizma derhal tepki vermeli ve egemenliği ihlal edilen üyeyi çeşitli kanallar aracılığıyla desteklemeye çalışmalıdır."
Pezeşkiyan, Batılı ülkelerin tek taraflı yaptırımlarının üye ülkelerin ekonomik ilişkilerine zarar verdiğini hatırlatarak, bu sorunun çözümü için ulusal para birimleriyle ödemenin yaygınlaştırılması, dijital altyapıların kurulması ve çok taraflı para takas fonunun oluşturulmasını kapsayan "ŞİÖ Özel Hesaplar" mekanizmasının güçlendirilmesini önerdi.
İran'ın jeopolitik konumunu kullanarak bölgesel işbirliğinin geliştirilmesine katkı sağlamaya hazır olduğuna da işaret eden Pezeşkiyan, Hint Okyanusu kıyısındaki Çabahar Limanı’nın ulusal demiryolu ağına bağlanmasıyla, Çin ve Orta Asya ülkeleri ile Afganistan’ın erişiminin artacağına dikkati çekti.
Pezeşkiyan, ŞİÖ’nün 10 yıllık kalkınma stratejisinin altyapı, teknoloji, enerji ve dijital ekonomi gibi alanlarda işbirliğini artırmak için büyük fırsat sunduğunun altını çizdi.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in küresel yönetişimde reform çağrısını desteklediklerini de vurgulayan Pezeşkiyan, bu girişimlerin daha adil ve çok kutuplu bir dünya düzeni için önemli olduğunu kaydetti.