“Kıbrıs’ta çözüm planından BM girişiminin çöküşüne”

Güney Kıbrıs Rum basınında yayımlanan analizde, Kıbrıs meselesinde yıl sonuna kadar çözüm planı hazırlanabileceği yönündeki beklentilerin yerini Birleşmiş Milletler (BM) girişiminin başarısızlıkla sonuçlanması ihtimaline bıraktığı belirtildi. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Nikos Hristodulidis’in BM temsilcisine yönelik eleştirilerinin diplomatik rahatsızlık yarattığı, Rum tarafının ise olası çıkmazın sorumluluğunu Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’a yüklemeye hazırlandığı ileri sürüldü.

Rum haber sitesi AlphaNews’te gazeteci Giorgos Georgiadis imzasıyla yayımlanan “Holguin’in Son Tangosu” başlıklı analizde, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Kıbrıs girişiminin geldiği aşama ele alındı. Analizde, mart ayında başlayan diplomatik süreçte yıl sonuna kadar çözüm planı hazırlanabileceğinin konuşulduğu, ancak gelinen noktada müzakerelerin yeniden başlaması konusunda ilerleme sağlanamadığı ifade edildi.

Guterres’in görev süresinin sona ermesine yaklaşık iki ay kaldığı hatırlatılan analizde, BM’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin aracılığıyla yürüttüğü girişimi sonuçlandırmak yerine dosyayı yeni Genel Sekretere devretmenin yollarını aradığı savunuldu.

- Hristodulidis’in açıklamaları BM’de rahatsızlık yarattı

Analizde, Hristodulidis’in Pile’de düzenlenen iki toplumlu etkinlik sırasında Holguin’e yönelik sert açıklamalarının BM çevrelerinde tepkiyle karşılandığı belirtildi.

BM kaynaklarının, barış ve iki toplum arasındaki iş birliğini desteklemek amacıyla düzenlenen etkinlikte Rum liderin BM temsilcisini eleştirmesini diplomatik açıdan uygunsuz bulduğu aktarıldı.

Kıbrıs’ta görev yapan bir BM yetkilisinin, Hristodulidis’in tutumunu bir düğüne davetli olarak gidip ev sahiplerine hakaret etmeye benzettiği kaydedildi.

- Rum tarafının Erhürman’a yönelik suçlamaları

Analizde, Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın son açıklamalarında Rum liderliğinin müzakere sürecindeki tutumunu gündeme getirdiği, Hristodulidis’in dönüşümlü başkanlık konusunda önce kabul ettiği yaklaşımdan geri adım attığını ifade ettiği hatırlatıldı.

Erhürman’ın ayrıca Rum tarafının güven artırıcı önlemlere ilişkin önerilerini yazılı olarak sunmadığını açıkladığı ve Guterres’in Kıbrıs Türk tarafındaki etkinliklerin engellenmesinden duyduğu rahatsızlığı içeren mektubunu kamuoyuyla paylaştığı belirtildi.

Buna karşılık Rum liderliğinin Cumhurbaşkanı Erhürman’a yönelik çeşitli iddiaları basına sızdırdığı ileri sürüldü. Özellikle Maraş konusunda Erhürman’ın başlangıçta bir öneriyi kabul ettiği, ancak Türkiye’nin müdahalesiyle geri adım attığı yönündeki iddiaların Rum Başkanlık makamından kaynaklandığı savunuldu.

- BM girişiminde çıkmaz beklentisi

Analizde, Holguin’in iki taraf arasında güven ortamı oluşturulamadığına yönelik değerlendirmelerinin mevcut diplomatik tabloyla örtüştüğü ifade edildi.

29 Ekim’de adaya gelmesi beklenen Holguin’in, liderlerle ayrı ayrı görüşmeler yapacağı, siyasi partiler ve sivil toplum temsilcileriyle temaslarda bulunacağı, 9 Kasım’da ise iki liderle ortak toplantı gerçekleştireceği belirtildi.

Ancak Rum tarafındaki müzakere çevrelerine yakın bir kaynağın, mevcut koşullarda en güçlü ihtimalin BM girişiminde çıkmaz ilan edilmesi olduğunu söylediği aktarıldı.

Aynı kaynağın, böyle bir durumda Rum yönetiminin diplomatik başarısızlığın sorumluluğunu üstlenmemek için girişimlerde bulunacağını ifade ettiği belirtildi.

Analizde, Rum liderliğinin Cumhurbaşkanı Erhürman’a yönelik suçlamalarını artırmasının arkasındaki nedenlerden birinin de bu ihtimal olduğu savunuldu.

- Çözüm planı beklentisi yerini başarısızlık ihtimaline bıraktı

Georgiadis, analizinde mart ayında başlayan diplomatik girişimle bugünkü durum arasında önemli farklılıklar bulunduğunu belirterek, taraflar arasındaki karşılıklı suçlamaların ve güven eksikliğinin süreci olumsuz etkilediğini kaydetti.

BM’nin aralık ayına kadar yeni bir beşli toplantı düzenlenmesine zemin hazırlayamadığına dikkat çekilen analizde, Holguin’in girişimlerinin beklenen sonucu vermediği ifade edildi.

Rum basınındaki değerlendirmede, yıl sonuna kadar çözüm planı hazırlanabileceği yönündeki açıklamaların gerçekçilikten uzaklaştığı, Kıbrıs meselesinde yeni bir diplomatik çıkmaz ihtimalinin giderek güçlendiği vurgulandı.