Beklenen büyük İstanbul depremiyle ilgili bir senaryo da ABD medyasından geldi. New York Times’ta yayımlanan makalede, Marmara Denizi’nin derinliklerinde yaşanan sismik hareketliliğin İstanbul’a doğru ilerlediği vurgulandı.
Gazete, Science dergisinde paylaşılan yeni araştırmayı değerlendirirken, bilim insanlarının “İstanbul’a büyük ve yıkıcı bir depremin yaklaştığı” konusunda özellikle uyardığını belirtti.
Makalede, son 20 yıldır Marmara Fayı boyunca meydana gelen depremlerin adım adım doğuya doğru kaydığına dikkat çekiliyor. Dizinin son halkası ise 2025 Nisan’ındaki 6.2’lik deprem olduğu belirtiliyor. New York Times, bilim insanlarının bu tabloyu “olağan dışı bir ilerleyiş” olarak tanımladığını aktarırken, “Bu eğilim sürerse büyük deprem, İstanbul’un hemen güneyindeki sulara dayanabilir” ifadesine yer verdi.
“İSTANBUL HEDEF TAHTASINDA”
Haberde, çalışmaya dahil olmayan University College London’dan sismolog Stephen Hicks'in, “İstanbul hedef tahtasında” sözleri özellikle öne çıkarılıyor. Yani uzmanlara göre, oluşan enerji ve hareketlilik giderek kentin bulunduğu bölgeye doğru yaklaşıyor.
Perşembe günü Science dergisinde yayımlanan çalışmada, sarsıntıların Ana Marmara Fayı’nın kilitli ve tehlikeli kabul edilen segmentine doğru ilerlediği belirtildi. Bu segmentin kırılması halinde, 7 ve üzeri büyüklükte bir depremin 16 milyonluk megakenti vurabileceği hatırlatılıyor.
“DEPREMLER TAHMİN EDİLEMEZ AMA SİNYALLER KRİTİK”
Araştırmanın yazarlarından, Almanya GFZ Helmholtz Yerbilimleri Merkezi’nden Patricia Martínez-Garzón, NYT’ye yaptığı değerlendirmede şunu söylüyor:
“Depremler tahmin edilemez. Ancak olağan dışı bir şeylerin olup olmadığını erken görmek ve etkileri azaltmak kritik.”
Yani tek bir tarih vermek mümkün olmasa da uzmanlar, sizin de göz ardı etmemeniz gereken bir tabloya işaret ediyor: Fayda tehlikeli bir stres birikimi var.
“EN KÖTÜ SENARYO İSTANBUL İÇİN GERÇEK BİR RİSK”
Cornell Üniversitesi’nden deprem bilimci Judith Hubbard da çalışmaya katılmamakla birlikte NYT’ye konuşarak şu uyarıda bulunuyor:
“İstanbul yakınlarında olacak çok büyük bir deprem, yakın tarihin en ağır insani felaketlerinden birine dönüşebilir.”
Hubbard’a göre sorun sadece fay hareketi değil; yıllardır süren kontrolsüz yapılaşma, denetim eksikliği ve zemin sorunları bu riski daha da büyütüyor. Bu da “doğal afetin” çok kolay bir şekilde “insani felakete” dönüşebileceğini gösteriyor.
DEPREMLERİN DOĞUYA DOĞRU İLERLEYİŞİ ARAŞTIRMANIN MERKEZİNDE
Çalışmada, 2011’den bu yana Marmara’da gerçekleşen depremlerin batıdan doğuya doğru adım adım ilerlediği hatırlatılıyor:
2011 → 5.2 (batı)2012 → 5.1 (doğu)2019 → 5.8 (orta)2025 → 6.2 (orta-doğu)New York Times’a göre bilim insanları, “Bir sonraki depremin daha büyük olup olmayacağını ve İstanbul’un hemen güneyindeki segmentte kırılıp kırılmayacağını” tartışıyor. Kesin bir cevap yok, ancak bu ihtimalin ciddiye alınması gerektiği açıkça vurgulanıyor.
“BÜYÜK DEPREM GELİYOR AMA NASIL GELECEĞİ BİLİNMİYOR”
Hubbard’ın NYT’ye yaptığı bir başka değerlendirmede ise “Deprem bir dizi küçük sarsıntının ardından mı gelecek, yoksa bir anda mı kırılacak, bunu bilmiyoruz.” sözlerini kullanıyor.
Yani süreç nasıl gelişirse gelişsin, bilim insanlarının ortak mesajı New York Times tarafından şöyle özetleniyor: “Büyük bir deprem geliyor.”
KIRILMANIN YÖNÜ İSTANBUL’A DOĞRU OLABİLİR
Martínez-Garzón’un ortak yazarı olduğu başka bir çalışmada, muhtemel kırılmanın doğuya, yani İstanbul yönüne gerçekleşme ihtimalinin daha yüksek olduğu belirtilmişti. NYT bu uyarıyı da özellikle öne çıkarıyor.