Türkiye ile Gürcistan arasında uzun yıllardır sadece kimlik kartıyla yapılan geçişlerde yılbaşından itibaren sağlık sigortası dönemi başlıyor. Gürcistan hükümeti, Türk vatandaşlarının ülkeye girişinde seyahat ve sağlık sigortası zorunluluğu getirdi. Uygulama 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
ATSO Başkanı Çetin Demirci, Türkiye ile Gürcistan arasında 2026 yılı itibarıyla devreye alınacak sağlık sigortası uygulamasının ticaretin yapısında önemli değişikliklere yol açacağını belirtti.
‘SÜRECİN KISA VADEDE FİYATLARA VE TİCARET HACMİNE YANSIMASI KAÇINILMAZ’
Ardahan ve Kars'ın sosyo-ekonomik yapısında büyük payın sınır ticareti olduğunu ifade eden Demirci, "2026’da başlayacak olan sağlık sigortası uygulaması, Türkiye-Gürcistan ticaretinde yeni bir dönemin kapısını aralayacaktır. Bu dönüşümün Ardahan için fırsata mı yoksa yüksek maliyetli bir soruna mı dönüşeceği, büyük ölçüde uygulamanın sahadaki yönetimine bağlı. Türkiye ile Gürcistan arasında 2026 yılı itibarıyla devreye alınması planlanan zorunlu sağlık sigortası uygulaması, iki ülke arasındaki ticaretin yapısında önemli değişikliklere yol açacak gibi görünüyor. Özellikle sınır kapılarımız üzerinden yürüyen mikro ve orta ölçekli ticaret, bu yeni sürecin doğrudan hissedileceği alanların başında geliyor. Ardahan ve Kars illerimizin sosyo-ekonomik yapısında büyük payı bulunan sınır ticareti, bu düzenlemenin etkilerini hem fırsatlar hem de riskler bakımından ciddiyetle ele almak zorundadır. Sağlık sigortası sisteminin amacı iki ülke arasında ticari faaliyet yürüten sürücülerin, nakliyecilerin ve iş insanlarının acil sağlık hizmetlerine erişimde güvence altına alınması olarak belirtilmektedir. Bu yönüyle uygulama, insan sağlığını merkeze alan olumlu bir adım niteliği taşıyor. Bununla birlikte, sigorta primlerinin maliyetleri, prosedürlerin işleyişi ve sürecin bürokratik yoğunluğu lojistik maliyetlerine yenisi eklenecek. Bu süreç, Türkiye-Gürcistan hattında özellikle hızlı döngüyle çalışan küçük ticari işletmeler açısından ilave maliyetlerin kısa vadede fiyatlara ve ticaret hacmine yansıması elbette kaçınılmaz olacaktır" diye konuştu.
PRİMLER MAKUL SEVİYELERDE BELİRLENSİN
Gürcistan’a açılan Türkgözü ve Aktaş gümrük kapılarının bölge ekonomisinin can damarını oluşturduğunu vurgulayan Demirci, uygulanacak zorunlu sağlık sigortasında primlerin makul seviyede belirlenmesini istedi. Sigorta kontrol mekanizmasının başlangıç döneminde geçiş süresini uzatabileceğini kaydeden Demirci, şunları söyledi:
"Ticaretin hızlı akışına bağımlı küçük esnaf ve nakliyeciler, bu gecikmeleri maliyet artırıcı bir faktör olarak hissedecektir. Ardahan ve Kars çevresindeki sınır ticaretine konu faaliyetler çoğunlukla mikro ölçekli işletmeler tarafından yürütülmektedir. Sigorta primlerinin, özellikle düşük hacimli ticaret yapan aktörlerde, oransal olarak daha yüksek bir maliyet baskısı yaratma ihtimali olabilir. Diğer taraftan sağlık sigortası uygulaması sınırdan geçişlerde kayıt dışı faaliyetleri azaltma işlevi görür. Bu durum hem devlet gelirlerinin artması hem de düzenli çalışan işletmelerin rekabet gücünün korunması anlamına gelir. Sınırda aksaklıkların ve zaman kaybının yaşanmaması ve uygulamanın sağlıklı yürüyebilmesi için sigorta doğrulama sistemlerinin hızlı çalışması şarttır. Aksi takdirde yoğunluklar oluşabilir. Bu nedenle sınır kapılarında dijital altyapı iyileştirmeleri ve sigorta firmalarının sahaya entegrasyonu büyük önem taşımaktadır. İnsan odaklı değerlendirildiğinde, sağlık sigortası, ticaret yapan bireyler için güvenli bir çalışma zemini oluşturacağından, uzun vadede bölgenin lojistik cazibesini artırıcı bir etkisi olabilir. Sağlıklı, sürdürülebilir ve profesyonelleşmiş bir ticaret hattı, Ardahan’ın Kafkasya merkezli ticarette konumunu güçlendirecektir. Ardahan Ticaret ve Sanayi Odası olarak gelişmeleri yakından takip ediyor, üyelerimizin bu süreçten en az maliyetle ve en yüksek faydayla çıkmasını hedefliyoruz. Bu kapsamda sigorta primlerinin bölge ticaretinin gerçekleri dikkate alınarak makul seviyelerde belirlenmesi, küçük ölçekli işletmelere yönelik kademeli geçiş veya indirimli prim uygulaması yapılması, Türkgözü ve Aktaş sınır kapılarında dijital doğrulama süreçlerinin hızlandırılması konularında taleplerimizi üst makamlara ilettik.”
Çetin Demirci, “Yine uygulama başlamadan önce esnaf ve nakliyecilerimize yönelik bilgilendirme toplantıları düzenlenmesini önemli buluyoruz. Bizler, bölge ticaretinin güçlenmesi için her zaman olduğu gibi çözüm odaklı bir yaklaşım sergilemeye devam edeceğiz. Sınır ticareti bölgemizin sosyal ve ekonomik omurgasıdır, bu omurgayı güçlendirmek hepimizin ortak sorumluluğudur” dedi.