Bu mesele;
Eğitimin,
Ekonominin,
Yatırım ortamının,
Kamu hizmetlerinin,
Devlet kapasitesinin,
Dijital güvenliğin,
ve geleceğin meselesidir.
Çünkü artık içinde bulunduğumuz çağ, bilgi çağıdır.
Geçmişte ülkelerin gücü sahip oldukları limanlarla, enerji kaynaklarıyla veya sanayi tesisleriyle ölçülürdü.
Bugün ise bunlara yeni bir unsur eklenmiştir:
Veri...
21'inci yüzyılda veriyi hızlı, güvenli ve kesintisiz taşıyabilen ülkeler ekonomik rekabette öne çıkmakta, teknoloji üretmekte ve küresel ölçekte söz sahibi olmaktadır.
Bu nedenle dünyanın gelişmiş ülkeleri fiber optik altyapıyı bir telekomünikasyon yatırımı olarak değil, bir milli kapasite yatırımı olarak görmektedir.
Güney Kore, Japonya, Finlandiya, İsveç, Fransa ve İspanya gibi ülkeler yıllardır milyarlarca dolarlık fiber yatırımları gerçekleştirmektedir.
Çünkü onlar biliyor ki geleceğin ekonomisi dijital altyapılar üzerinde yükselecektir.
Bugün yapay zekâ sistemlerinden veri merkezlerine, dijital bankacılıktan savunma teknolojilerine kadar her alan güçlü iletişim altyapıları üzerinde çalışmaktadır.
Bu nedenle fiber optik ağlar artık yalnızca kablolardan ibaret değildir.
Onlar modern devletlerin sinir sistemidir.
KKTC açısından bakıldığında ise mesele daha da önem kazanmaktadır.
Çünkü ada ekonomisinin temel dinamikleri olan yükseköğretim, turizm, hizmet sektörü ve giderek büyüyen dijital girişimcilik alanları güçlü internet altyapısına ihtiyaç duymaktadır.
Bir üniversitenin uluslararası rekabet gücü,
bir yatırımcının ülkeye bakışı,
bir girişimcinin dünya pazarlarına açılabilmesi,
bir kamu kurumunun dijitalleşebilmesi,
hatta bir öğrencinin eğitim kalitesi,
artık doğrudan dijital altyapı ile ilişkilidir.
Dolayısıyla fiber optik yatırımı bir lüks değil, bir zorunluluktur.
Ancak bu projeyi önemli kılan yalnızca teknik tarafı değildir.
Belki de en az konuşulan ama en kritik konulardan biri devlet mahremiyeti ve dijital egemenliktir.
Günümüzde devletler yalnızca sınırlarını korumakla yükümlü değildir.
Aynı zamanda verilerini de korumak zorundadır.
Devlet kurumlarının haberleşmeleri,kamu verileri,vatandaş bilgileri,stratejik altyapılar,güvenlik sistemleri,ekonomik verileri dijital ortamda taşınmakta ve depolanmaktadır.
Bu nedenle fiber optik altyapı yalnızca bir iletişim ağı değil, aynı zamanda milli güvenliğin ve dijital egemenliğin bir unsurudur.
Bugün dünyanın birçok gelişmiş ülkesi kritik iletişim altyapılarının güvenliği konusunda son derece hassas davranmaktadır.
Çünkü veri artık çağımızın en stratejik unsurlarından biridir.
Petrolün 20'nci yüzyılda taşıdığı önemi, veri 21'inci yüzyılda taşımaktadır.
Bu nedenle dijital altyapılarda güven, teknik yeterlilik ve kurumsal kapasite son derece önemlidir.
Bu noktada Türkiye ile KKTC arasında gerçekleştirilen fiber optik iş birliğinin değeri daha iyi anlaşılmaktadır.
Bazı eleştirilerde şu sorular dile getirilmektedir:
"Bu projeyi neden Türk Telekom yürütüyor?"
"Başka bir şirket olamaz mıydı?"
"Bu iş birliği neden bu kadar önemseniyor?"
Bu soruların sorulması doğaldır.
Ancak cevap aranırken Türkiye ile KKTC arasındaki ilişkinin sıradan devletler arası ilişkilerden farklı olduğu gerçeğini de göz ardı etmemek gerekir.
Türkiye ile KKTC arasındaki bağ, yalnızca diplomatik ilişkilerden ibaret değildir.
Bu ilişki herhangi iki ülkenin kurduğu klasik bir ortaklık değildir.
Bu ilişki;ortak tarihin,ortak kültürün,ortak hafızanın,ortak mücadelenin ve ortak geleceğin ilişkisidir.
Aynı milletin farklı coğrafyalarda yaşayan fertlerinin kurduğu gönül bağıdır.
Aynı dili konuşan,
Aynı tarihi paylaşan,
Aynı sevinçlere ve aynı acılara sahip insanların ilişkisidir.
Bu nedenle Türkiye ile KKTC arasındaki iş birliklerini yalnızca teknik sözleşmeler veya ekonomik projeler üzerinden değerlendirmek eksik bir yaklaşım olur.
Burada aynı zamanda güçlü bir toplumsal bağ ve karşılıklı güven zemini bulunmaktadır.
Türk Telekom'un bu süreçte üstlendiği rol de bu açıdan önemlidir.
Türk Telekom, yalnızca bir telekomünikasyon şirketi değildir.
Türkiye'nin dijital dönüşüm sürecinde kritik görevler üstlenmiş, milyonlarca kilometrelik altyapıyı yöneten, milyonlarca kullanıcıya hizmet veren ve onlarca yıllık teknik tecrübeye sahip bir kurumdur.
Bugün Türkiye'nin dijital omurgasının önemli bir bölümünü oluşturan bu kurumun bilgi birikiminin KKTC'ye aktarılması, yalnızca teknik kapasite açısından değil, kurumsal deneyim açısından da önemli bir kazanımdır.
Geçmişte birçok kişi Türkiye'den KKTC'ye su taşınabileceğine inanmadı.
"Asrın Projesi" olarak adlandırılan su temin projesi ilk gündeme geldiğinde de çeşitli eleştiriler yapılmıştı.
Bugün ise o proje, KKTC'nin en önemli altyapı yatırımlarından biri olarak kabul edilmektedir.
Benzer şekilde enerji alanındaki iş birlikleri de zaman içerisinde ülkenin kalkınmasına katkı sağlamıştır.
Şimdi ise yeni çağın altyapısı inşa edilmektedir.
Nasıl ki su yaşam için vazgeçilmezse;veri de modern yaşam için vazgeçilmez hale gelmiştir.
Nasıl ki geçmişte suyun güvenli şekilde ulaştırılması önemliyse;bugün de verinin güvenli, hızlı ve kesintisiz taşınması aynı derecede önemlidir.
Önümüzdeki yıllarda yapay zekâ, bulut bilişim, uzaktan eğitim, dijital sağlık hizmetleri, akıllı şehir uygulamaları ve veri merkezleri hayatımızın çok daha büyük bir parçası olacak.
Bu dönüşümün dışında kalmak yalnızca yavaş internet kullanmak anlamına gelmeyecek.
Bu dönüşümün dışında kalmak;yatırım kaybetmek,rekabet gücü kaybetmek,teknolojik gelişmelerin gerisinde kalmak ve fırsatları kaçırmak anlamına gelecektir.
Bu nedenle fiber optik yatırımı yalnızca bugünün ihtiyacına cevap veren bir proje değildir.
Bu proje çocuklarımızın geleceğine yapılan yatırımdır.
Bu proje KKTC'nin dijital kapasitesine yapılan yatırımdır.
Bu proje devletin kurumsal gücüne yapılan yatırımdır.
Bu proje ekonomik kalkınmaya yapılan yatırımdır.
Ve aynı zamanda KKTC'nin dijital egemenliğini güçlendirmeye yönelik stratejik bir adımdır.
Çünkü güçlü devletler yalnızca bugünün ihtiyaçlarını karşılamaz.
Yarın ortaya çıkacak ihtiyaçları da bugünden planlar.
Fiber optik altyapı tam da bu anlayışın ürünüdür.
Dünyanın gelişmiş ülkeleri geleceğin altyapılarını yıllar önce kurdu.
KKTC de bugün kendi dijital geleceğini inşa etme yolunda önemli bir adım atmaktadır.
Çünkü geleceği yakalamak isteyen toplumlar önce altyapılarını geleceğe hazırlar.
Ve unutulmamalıdır ki; çağımızda kalkınmanın yolu yalnızca karayollarından değil, veri yollarından da geçmektedir.
